Εξέλιξη καταναλωτικής πίστης: Αισιόδοξοι οι Ευρωπαίοι, ανησυχία παγκοσμίως

Η ψυχολογία των καταναλωτών βελτιώνεται σε πολλές χώρες της Ευρώπης, για πρώτη φορά από την έναρξη της κρίσης. Αντίθετα, σε παγκόσμιο επίπεδο οι καταναλωτές εμφανίζονται πιο ανήσυχοι, καθώς δεν πιστεύουν ότι ο κίνδυνος έχει περάσει.

Aυτά τα δύο πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία αποκαλύπτουν δύο πρόσφατες έρευνες, της GfK και της Boston Consulting Group, αντίστοιχα.

Η έρευνα της GfK για το καταναλωτικό κλίμα στην Ευρώπη πραγματοποιήθηκε το δεύτερο τρίμηνο του 2011 και παρέχει μια επισκόπηση ως προς την εξέλιξη των προσδοκιών οικονομικής ανάπτυξης, επιπέδου τιμών, εισοδήματος και πρόθεσης αγοράς των καταναλωτών στην Ελλάδα, την Αυστρία, τη Βουλγαρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία, την Ιταλία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και την Τσεχική Δημοκρατία.

Ο πληθυσμός αυτών των 11 χωρών αντιπροσωπεύει περίπου το 80% του συνολικού πληθυσμού των 27 κρατών-μελών της Ε.Ε. Η έρευνα της Boston Consulting Group από την άλλη πλευρά, αφορά στο επονομαζόμενο Consumer Sentiment Barometer, και πραγματοποιήθηκε την άνοιξη σε οκτώ σημαντικές καταναλωτικές αγορές παγκοσμίως και παρουσιάζει συνοπτικά την κατάσταση σε καθεμία από αυτές.

GfK: Ξεκινά η ανάκαμψη
Η οικονομική ύφεση στην Ευρώπη φαίνεται να έχει περάσει πλέον από το χαμηλότερο σημείο της και η οικονομία στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες αρχίζει να ανακάμπτει από τη χειρότερη κρίση της μεταπολεμικής περιόδου, όπως αναφέρει η GfK. Σε πολλές χώρες μάλιστα τα οικονομικά δεδομένα επιστρέφουν για πρώτη φορά σε ελαφρά ανοδική τάση σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του έτους.

Σε καμμία περίπτωση, ωστόσο, δεν έχουν ξεπεραστεί οι συνέπειες από τη χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση, ενώ πολλοί καταναλωτές είναι ακόμα ανήσυχοι και δεν έχουν πειστεί ότι η ανοδική τάση στις χώρες τους θα συνεχιστεί. Ορισμένες χώρες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες από τη χρηματοπιστωτική κρίση και τις επιπτώσεις της, με κυριότερη βεβαίως την Ελλάδα.

Η αβεβαιότητα που επικρατεί στην Ελλάδα για το μέλλον επηρεάζει, όπως επίσης και στην Ιρλανδία και την Πορτογαλία, την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας τους. Το δεύτερο μείζον πρόβλημα για τους Ευρωπαίους είναι ο πληθωρισμός και συγκεκριμένα, οι ευρωπαίοι καταναλωτές ανησυχούν για το κόστος των τροφίμων και των καυσίμων.

Προσδοκίες οικονομικής ανάπτυξης: Η κυβερνητική κρίση ανησυχεί τους Τσέχους
Σε όλες σχεδόν τις χώρες που περιλήφθηκαν στην έρευνα της GfK, η ύφεση φαίνεται να έχει ξεπεράσει πλέον το «ναδίρ». Οι προσδοκίες οικονομικής ανάπτυξης παρουσίασαν άνοδο κατά το δεύτερο τρίμηνο ή παρέμειναν στα επίπεδα που καταγράφηκαν τον Μάρτιο, ενώ πολλοί καταναλωτές ελπίζουν ότι η χώρα τους θα μπορέσει να υπερβεί την κρίση το επόμενο διάστημα. Εξαίρεση αποτελούν η Αυστρία και η Τσεχική Δημοκρατία.

Η Γερμανία εξακολουθεί να ηγείται της ανάπτυξης στην Ευρώπη και ο δείκτης αυτό το διάστημα κυμαίνεται στις 50,3 μονάδες. Ο δείκτης κατέγραψε επίσης ιδιαίτερα έντονη ανάπτυξη στην Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και την Πολωνία, ενώ η Ρουμανία εμφανίζει ισχυρή ανοδική τάση εδώ και 12 μήνες.

Οι προσδοκίες οικονομικής ανάπτυξης στην Ελλάδα φάνηκαν να σταθεροποιούνται για λίγο και να παραμένουν σταθερές κατά το δεύτερο τρίμηνο, αν και ο δείκτης παραμένει πάρα πολύ χαμηλός: -54,7 μονάδες. Ωστόσο, τα μέτρα λιτότητας που επέβαλε η ελληνική κυβέρνηση σημαίνουν ότι οι έλληνες πολίτες έχουν να περιμένουν ακόμα μεγαλύτερες περικοπές, γεγονός που θα επηρεάσει σαν ντόμινο την οικονομία της χώρας, ενώ ταυτόχρονα δυναμώνουν οι φωνές αυτών που διαφωνούν.

Προσδοκίες επιπέδου τιμών: Σε μείωση πληθωρισμού ελπίζουν οι Βρετανοί
Σε πολλές από τις χώρες που συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα της GfK, οι προσδοκίες επιπέδου τιμών των καταναλωτών διήλθαν από το σημείο κορύφωσης και άρχισαν να μειώνονται κατά το δεύτερο τρίμηνο. Η Ιταλία έχει αυτήν την περίοδο τον χαμηλότερο δείκτη (-18,4 μονάδες). Στη Γαλλία, αν και ο δείκτης παραμένει υψηλός με 32 μονάδες, η κατάσταση έχει βελτιωθεί αισθητά, καθώς τον Απρίλιο ήταν στις 49 μονάδες. Οι προσδοκίες επιπέδου τιμών κυμαίνονται επίσης σε υψηλά επίπεδα στην Αυστρία, στις 30,6 μονάδες. Ο δείκτης αυξήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Τσεχική Δημοκρατία και την Ελλάδα.

Η εξέλιξη των προσδοκιών επιπέδου τιμών στην Ελλάδα εμφανίζεται ασυνεχής. Μεταξύ Απριλίου και Μαΐου ο δείκτης μειώθηκε κατά 15,2 μονάδες για να φτάσει στις -17,6 μονάδες. Τον Ιούνιο ωστόσο οι προσδοκίες επιπέδου τιμών αυξήθηκαν πάλι κατακόρυφα έως τα σημερινά επίπεδα των 8,7 μονάδων. Εδώ διαφαίνεται ο ρόλος των συζητούμενων αυξήσεων στους φόρους, στο πλαίσιο του νέου πακέτου μέτρων λιτότητας.

Προσδοκίες εισοδήματος: Ενδείξεις ανάκαμψης στην Ισπανία
Οι προσδοκίες εισοδήματος εμφανίζουν επίσης βελτίωση σε όλη την Ευρώπη κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2011. Ο δείκτης αυξήθηκε στη Γερμανία, την Ισπανία, την Αυστρία, τη Ρουμανία και την Πολωνία και σε ορισμένες περιπτώσεις η αύξηση ήταν σημαντική. Στις 44,6 μονάδες, η Γερμανία εξακολουθεί να καταγράφει κατά πολύ υψηλότερη τιμή σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες.

Ο δείκτης σταθεροποιήθηκε στη Βουλγαρία και την Τσεχική Δημοκρατία, αν και σε χαμηλά επίπεδα, ενώ στη Γαλλία τον Ιούνιο έφτασε στη χαμηλότερη έως τώρα τιμή των -41,9 μονάδων. Μόνο οι Έλληνες είναι πιο απαισιόδοξοι όσον αφορά στις προσδοκίες εισοδήματός τους: η τιμή του δείκτη έφτασε στις -58,6 μονάδες τον Ιούνιο. Όπως είναι αναμενόμενο, τα δραστικά μέτρα του δεύτερου πακέτου λιτότητας, που περιλαμβάνουν αυξήσεις φόρων, νέες περικοπές παροχών και μειώσεις μισθών στο δημόσιο, επιδρούν συνολικά στην ψυχολογία των Ελλήνων.

Οι Ισπανοί πιστεύουν ότι η οικονομία τους θα ανακάμψει σταδιακά και ως εκ τούτου αναμένουν βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης. Αν και το ποσοστό ανεργίας αυτήν την περίοδο υπερβαίνει το 21%, παρουσιάζει ελαφριά μείωση σε όλους τους τομείς της οικονομίας, με τη βελτίωση να αποδίδεται κατά κύριο λόγο στον τουρισμό.


Marketing Week

Οι finalist των φετινών Cresta Awards

Στην τελική τους φάση έχουν περάσει τα 19α Cresta Awards, που διοργανώνει η Creative Standards International για να τιμήσει την υπεροχή στον χώρο της διαφήμισης και του marketing.

Τους φιναλίστ της 19ης παγκόσμιας ετήσιας διοργάνωσης, ανακοίνωσαν τα Cresta Awards, που πραγματοποιήθηκαν για πρώτη φορά το 1993 από την Creative Standards International, με σκοπό να επιβραβεύσουν τη δημιουργική υπεροχή στην επικοινωνία της διαφήμισης και του marketing. Τα Cresta Awards Καλύπτουν έντεκα βασικές κατηγορίες: TV/Cinema/Digital, Integrated Campaigns, Press, Outdoor, Ambient Media, Direct Marketing, Radio, Design, Promotions & Incentives, Crafts και Interactive. Οι δουλειές που συμμετέχουν, κρίνονται με βάση δυο κριτήρια: την αυθεντικότητα της δημιουργικής ιδέας και την ποιότητα της εκτέλεσής της. Παράλληλα, ένα βραβείο Grand Prix ια αποδοθεί στις συμμετοχές με το μεγαλύτερο score. 

Αναφορικά με τις συμμετοχές, η Serviceplan Gruppe Μονάχου, βρίσκεται στην κορυφή της shortlist, με 21 δουλειές να διεκδικούν βραβεία, ενώ η Publicis Conseil Παρισιού, αριθμεί επτά υποψήφιες συμμετοχές για βράβευση. Η Grabarz Αμβούργου από την πλευρά της, αριθμεί 12 finalist συμμετοχές, η kempertrautmann Αμβούργου μετρά 10 υπό βράβευση συμμετοχές, οι AMV BBDO Λονδίνου και BETC Euro RSCG Παρισίου έχουν από 9, ενώ η Euro RSCG Νέας Υόρκης μετρά 7 συμμετοχές, μαζί με τις Forsman & Bodenfors (Γκέτεμποργκ) και Grey Worldwide (Ντίσελντορφ).    

Από τις 51 χώρες που συμμετέχουν φέτος στον διαγωνισμό, οι 27 κατάφεραν να φτάσουν στην τελική φάση, ενώ επιλέχθηκαν συνολικά 267 διαφημίσεις και καμπάνιες, από μια ομάδα 80 top creatives. Οι finalists θα κριθούν από 69 γνωστούς διεθνώς εκπροσώπους της δημιουργικής επικοινωνίας.

Τα Social media και η κρίση

Πιο περίπλοκη θεωρεί το 65% των στελεχών, που έχουν την ευθύνη για τη λήψη επιχειρησιακών αποφάσεων, ότι καθιστούν τη διαχείριση κρίσεων τα Νέα Μέσα.

Την ίδια στιγμή, μόλις το 54% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι η εταιρεία τους διαθέτει έτοιμα πλάνα διαχείρισης κρίσεων. Τα παραπάνω προκύπτουν από την έρευνα Crisis Preparedness Study 2011, που πραγματοποίησαν η Burson-Marsteller και η αδελφή-εταιρεία ερευνών Penn Schoen Berland (PSB) και παρουσιάστηκαν στις 28/6 στην κλειστή εκδήλωση «EMEA Crisis Club» της Burson-Marsteller, στη Βαρκελώνη.

Παράλληλα, το 66% πιστεύει ότι τα Ψηφιακά Μέσα και τα Social Media έχουν αυξήσει σημαντικά το δυνητικό κόστος μιας κρίσης για τις επιχειρήσεις. «Παρόλο που πολλές επιχειρήσεις δηλώνουν ότι απειλούνται από τη ραγδαία ανάπτυξη των social media, πολύ λίγες αξιοποιούν τη δυναμική που τους παρέχεται μέσω της συμμετοχής τους, προκειμένου να χτίσουν σχέσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης με τα κοινά τους. Σε περίπτωση κρίσης, οι σχέσεις αυτές μπορεί να αποδειχτούν σωτήριες, ενώ η απουσία τους μπορεί να αποβεί μοιραία» δήλωσε η Μαρία Λαζαρίμου, διευθύνουσα σύμβουλος της Advocate/Burson-Marsteller.

Κάμψη στις εκδόσεις εφημερίδων-περιοδικών

Τη σημαντική μείωση των εσόδων από τις διαφημιστικές καταχωρίσεις και την πτώση της κυκλοφορίας των εντύπων, καταδεικνύει η μελέτη του ICAP Group για την αγορά των εκδόσεων εφημερίδων & περιοδικών.

Σύμφωνα με την κλαδική μελέτη της ICAP Group για την εξέλιξη της αγοράς των εκδόσεων εφημερίδων και περιοδικών, την περίοδο 2006-2010, η συνολική κυκλοφορία των αθηναϊκών εφημερίδων παρουσίασε πτωτική τάση. Το 2009 πουλήθηκαν συνολικά 16,3% λιγότερα φύλλα σε σχέση με το 2006, ενώ η μείωση συνεχίστηκε και το 2010. Η συνολική κυκλοφορία των περιοδικών παρουσίασε ανοδική τάση την περίοδο 2004-2007 (με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 2,75%), ενώ στη συνέχεια ακολούθησε φθίνουσα πορεία (μείωση 9,8% το 2009/08).

Η εγχώρια αγορά εφημερίδων και περιοδικών σε αξία (υπολογιζόμενη βάσει πωλήσεων μόνο από την κυκλοφορία των εντύπων) παρουσίασε διαχρονική άνοδο την περίοδο 2001-2007. Ωστόσο, την επόμενη διετία η αγορά ακολούθησε φθίνουσα πορεία. Το 2009 μειώθηκε κατά 8,6% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Σε επίπεδο αξίας η εγχώρια αγορά (υπολογιζόμενη βάσει πωλήσεων μόνο από την κυκλοφορία των εντύπων) παρουσίασε φθίνουσα πορεία, με αποκορύφωμα το 2010, για το οποίο εκτιμάται μείωση της τάξης του 13% σε σχέση με το 2009, ενώ για το 2011 παράγοντες του κλάδου προβλέπουν περαιτέρω συρρίκνωση της αγοράς. Σημαντικός παράγοντας για τη βιωσιμότητα των εντύπων αποτελεί η προσέλκυση διαφημίσεων, ενώ αξιόλογη παρουσία στην αγορά έχουν και οι επιχειρήσεις έκδοσης δωρεάν Τύπου, τα έσοδα των οποίων προέρχονται σχεδόν αποκλειστικά από τις διαφημιστικές καταχωρίσεις.


Στα πλαίσια της μελέτης έγινε και χρηματοοικονομική ανάλυση των εκδοτικών επιχειρήσεων εφημερίδων και περιοδικών. Με βάση την ανάλυση του ομαδοποιημένου ισολογισμού των επιχειρήσεων έκδοσης εφημερίδων (ο οποίος συνετάχθη με βάση δείγμα 50 επιχειρήσεων με βασική δραστηριότητα την έκδοση εφημερίδων) προκύπτει πως οι συνολικές πωλήσεις των 50 επιχειρήσεων του δείγματος παρουσίασαν πτώση κατά 11,3% το 2009/2008. Η μείωση αυτή, παρά τη μείωση του κόστους πωληθέντων, οδήγησε στην επιδείνωση του μικτού κέρδους κατά 20,4% το 2009/08.

Τα υψηλά λειτουργικά έξοδα, παρά το γεγονός ότι μειώθηκαν κατά 16,5%, οδήγησαν σε αρνητικό λειτουργικό αποτέλεσμα και τα δύο έτη. Τούτο σε συνδυασμό με τη σημαντική μείωση (κατά 84,2%) των μη λειτουργικών εσόδων είχε ως αποτέλεσμα την εμφάνιση ζημιογόνου καθαρού αποτελέσματος το 2009 έναντι κερδών το 2008.